Bart Soens
de regisseur en auteur

Lange voorgeschiedenis

 

Auteur en regisseur Bart Soens, in het verleden ook plaatselijk reporter bij De Weekbode en Het Laatste Nieuws, licht het toneelproject "Aiuto!" toe. “Het stuk werd in grote trekken reeds 12 jaar geleden geschreven, enige tijd na ‘Lazarus’, dat een vijftal maal opgevoerd werd met het Onafhankelijk Theatergezelschap van Oostduinkerke. Na de opvoering van een stuk val je onvermijdelijk in een diepe leegte. Het project waaraan je met een groep maandenlang gedreven werkte en dat zoveel tijd en energie vergde, is plots voorbij. Enerzijds ben je wel opgelucht, indien alles naar wens verliep en de opkomst uitermate bevredigend was, anderzijds knaagt toch een zekere melancholie. Het is allemaal zo vluchtig en vergankelijk. Vergelijk het gerust met een heteluchtballon, waarmee je prachtige panorama’s verkende. Even voel je een adrenalinestoot van pure excitatie. Na die wonderlijke, avontuurlijke vlucht kom je na een gedempte landing (of met een harde smak) op de grond terecht en glipt de opwinding, net als de hete lucht, zienderogen weg.” 

 

“Om die reden probeer ik me na elke theaterproductie heel snel te storten op iets nieuws. Na ‘Het geheim van het geluk’, dat opgevoerd werd met allochtone kinderen - naar aanleiding van het eerste multiculturele weekend in het JOC te Kortrijk - volgde al snel ‘Alpha en Omega’. Een kosmisch en hier en daar ook komisch sprookje met dans en Afrikaanse percussie, waarin 35 jongeren hun talenten ten toon konden spreiden. De obligate scheut avontuur en romantiek hield de balans in evenwicht, want het eerste bedrijf was vrij dramatisch. Vier maal werd het stuk opgevoerd in de voormalige concertstudio van BRT2, zoals de radio-omroep toen nog heette. 

 

"Cupido’s afgedwaalde pijl liet me uitwijken naar de kust, waar ik in samenwerking met het Onafhankelijk Theatergezelschap van Oostduinkerke een jeugdstudio opstartte." 

 

‘Lazarus’, dat draaide rond wetenschappelijke experimenteerdrift en medische ethiek, lokte een pak mensen naar ‘Het Bedrijf’. Een half jaar later hoefden de jonge natuurtalenten waarmee ik het stuk gebracht had, niet lang aangevuurd te worden om ‘Lazarus’ nog een laatste maal op te voeren in het auditorium van Electrabel Kortrijk. (Sinds 1 april 2006 draagt dit prachtige gebouw het logo van Eandis.) Méér dan ooit was het toneelstuk deze titel waard en dit… omwille van een onbedoeld, niet ingecalculeerd nevenverschijnsel. Eén van de hoofdrollen, die decoratief op de scène opgebaard lag, kreeg namelijk een onbedwingbare niesbui. Niet bepaald een geslaagde exit van deze ‘tragedie’, dus. Het arme meisje, dat onvrijwillig uit de doden verrees en daarmee het script een onvoorziene wending gaf, was er het hart van in en voelde zich ontroostbaar schuldig.”

 

“Het werd tijd voor een nieuwe uitdaging. ‘Fideel’, een tragikomische monoloog met als centraal thema de kater na een echtscheiding, probeerde op een hilarische wijze uit te leggen waarom een minder geslaagd huwelijk rijmt op ‘afschuwelijk’. Het stuk was op de huid  geschreven van een welbepaalde acteur, maar voor hem wenkten plots andere uitdagingen en het stuk belandde onder een laag stof. Ook ‘Aiuto’ verzeilde – buiten mijn wil om – jarenlang in de spreekwoordelijke koelkast. Ondertussen schreef ik een blijspel voor de leerkrachten van de Gemeenteschool te Koksijde, ‘Expeditie Paradiso’, maar dit verdienstelijk en vermakelijk stuk werd helaas slechts één maal opgevoerd in het Casino van Koksijde ter gelegenheid van het traditionele Krokusfeest.”

 

Collectieve realisatie

 

 “Een niet uitgebroed ei lag nog steeds op mij te wachten."

 

 

Dat het opvoeren van ‘Aiuto!’ uitbleef, knaagde aan me. (Dat zal me leren een Italiaanse noodkreet als titel uit te kiezen…) Ik nam me voor geen enkel stuk meer te schrijven…, tot deze dierbare ‘foetus’ ontdooid was en gereanimeerd werd… Maar mijn hoop dat het stuk nog ooit het levenslicht zou zien, werd steeds kleiner. Als toneelauteur en regisseur ben je nu eenmaal afhankelijk van (en schatplichtig aan) een brede entourage van geïnteresseerde, gemotiveerde medewerkers. Een organisatorisch vangnet met logistieke ondersteuning,…  “

“De afstand tussen een romanschrijver en zijn lezerspubliek lijkt me veel korter. Een romanschrijver spendeert soms jaren aan de voorbereiding van zijn novelle of roman, maar hoeft t.o.v. de buitenwereld slechts één horde te trotseren: het onontbeerlijke fiat van een uitgever. Tenzij hij het werk, uiteraard niet risicoloos, uitgeeft in eigen beheer. De opvoering van een toneelstuk daarentegen is een collectieve realisatie en draait meer rond omvangrijke samenwerking.  Je hebt zoveel disciplines, die uiteindelijk op elkaar moeten afgestemd worden: de dramaturgische en tekstuele bijsturing van de acteurs, het bedenken en ontwerpen van decors, de uitwerking en aanwending van eventuele dans en muziek, de grime en belichting, de zaalfaciliteiten, de affiche, de kaartenverkoop, het programmaboekje, een persnota,… Maar, dat maakt zo’n project natuurlijk ook overweldigend boeiend. Zoveel mensen met hun eigen capaciteiten en troeven. Zoveel hulpvaardige handen, die onbaatzuchtig gefocust zijn op een gemeenschappelijk doel. Als je daar bij stilstaat, krijg je kippenvel van erkentelijkheid. Formidabel!”

 

Hoe een dubbeltje rollen kan…

“Dochter Sarah had het ultimatum dat ik mezelf oplegde, goed in haar oren geknoopt en besloot hier iets aan te doen. Tijdens haar eerste jaar aan de Katho in de richting Sociaal Cultureel polste ze bij de verantwoordelijke Sport & Cultuur of er eventueel interesse bestond om ‘Aiuto!’ op te voeren. Met een typerend elan en ontroerende toewijding bepleitte ze het potentieel van dit verkommerende toneelstuk. Jeroen Missine bleek voor het voorstel wel te vinden en het volgend schooljaar werd het licht op groen gezet.

 

 

 

"Niet vies van enige ‘Disneyficatie’ presenteerde ze de vruchten van haar bemiddeling als geschenk voor Vaderdag."

 

 

En het dient gezegd, geen enkel geschenk dat daar tegenop kon. Omwille van de examens lagen de repetities twee maanden stil en voelde ik me als regisseur ongewild technisch werkloos. De nagels afkluivend, telde ik de dagen af, want er viel nog zoveel te doen.

 

Maar alles zat mee en ‘Aiuto’ vierde zoals de bijbelse Lazarus, zijn wederopstanding. Net als goede wijn heeft het toneelstuk kunnen rijpen. De thematiek kon serieus bezinken en laat - na enige opfrissing en verdere uitwerking - geen overbodige droesem achter. Ontvankelijk voor wat renovatie, evolueerde het onderwerp mee met de tijd en wacht nu op de goedkeuring en bijval van het publiek.”, besluit de geestdriftige regisseur. “

Na een 2-jarige samenwerking met de KATHO, besloten Sarah en ik om een onafhankelijk gezelschap op te richten. Als doopnaam bedachten we "Jeugdtheater Avanti" en staan voortaan op eigen benen.

Sarah Bordon-Soens 

Sarah is de productieleider van het gezelschap Avanti en studeerde Sociaal-Cultureel Werk + het keuzetraject Kunst en Cultuur (Kortrijk).

Nu studeert ze Cultuurmanagement in Brugge.

 

Het was Sarah die geloofde in het potentieel van de toneelstukken van Bart Soens, haar vader. Na een tweejarig durende samenwerking met de Katho, beslisten Sarah en Bart om hun eigen gezelschap op te richtten.

 

De uitdaging voor haar bestaat erin om de theaterstukken te coördineren.

Publiekswerking en zaken organiseren zijn haar ding.

Ze legt contacten met externe organisaties, verbreedt netwerken, regelt de financiële kant, zoekt Sponsors, ... .

 

Het gebeurt dat ook Sarah te zien is op de planken of dat ze de functie van regie-assistente vervult.

 

"Ik vind het leuk om het script tot leven te zien komen en om te weten dat ik er deel van uit mag maken."